گنبد سلطانیه: جواهر معماری ایران در قلب زنجان

سلام رفقا! اگه دنبال یه جای خفن تو ایران می‌گردید که هم تاریخش شما رو مبهوت کنه، هم معماریش چشمتون رو پر از شگفتی کنه، بذارید یه پیشنهاد حسابی بهتون بدم: گنبد سلطانیه! این بنای عظیم تو شهر سلطانیه، نزدیک زنجان، یه شاهکار از معماری ایرانی-اسلامیه که انگار از دل تاریخ اومده و هنوزم با ابهتش همه رو انگشت به دهن می‌کنه. تو این مقاله قراره حسابی درباره گنبد سلطانیه، تاریخچه‌ش، معماری باحالش، جاذبه‌های اطراف و نکات سفر بگم. پس آماده شید که ببرمتون به یه سفر تو زمان، به یکی از عجایب ایران!

سلطانیه کجاست؟ یه کم درباره این شهر تاریخی

اول بذارید یه کم درباره سلطانیه بگم. سلطانیه یه شهر کوچیک تو ۳۵ کیلومتری زنجانه که تو دوره ایلخانی، یعنی حدود ۷۰۰ سال پیش، پایتخت ایران بوده. تو اون زمان، اولجایتو (همون سلطان محمد خدابنده) این شهر رو به‌عنوان پایتختش انتخاب کرد و دستور داد یه مجموعه عظیم بسازن که گنبد سلطانیه قلبش بود. این شهر تو یه دشت سرسبز بین زنجان و قزوین قرار داره و به خاطر آب‌وهوای خنک و طبیعت قشنگش، هنوزم یه جای باحال برای گشت‌و‌گرده.

حالا بریم سراغ ستاره اصلی این مقاله: گنبد سلطانیه!

قلعه سلاسل شوشتر

قلعه سلاسل شوشتر

قلعه سلاسل شوشتر دژی است بسیار بزرگ که نقش دفاعی از شهر شوشتر داشته‌است، علاوه بر آن مرکز کنترل نهر داریون و همچنین محل استقرار والی خوزستان نیز بوده است.

قدمت این قلعه بر طبق برخی روایات مربوط به دوره ساسانی می‌شود. ولی بر طبق گفته راولینسون این قلعه همان قلعه باستانی مربوط به دوران ساسانی نیست. متون تاریخی از وجود آن در زمان هخامنشیان حکایت می‌کنند و قلعه تا حدود ۵۰ سال پیش آباد بوده‌است.

برخی نام سلاسل را مربوط به شخصی به نام ابی سلاسل می‌دانند که در قرن 4 زندگی می‌کرده و قلعه را تعمیر و مرمت کرده است.

بخشهای مختلف قلعه سلاسل
قلعه سلاسل دارای حیاطهای مفصل و متعدد و سربازخانه‌ها و طویله‌ها و حمام‌ها و شبستان‌ها و برج‌ها و باغچه‌ها و قورخانه و نقاره خانه و حرم خانه و آشپزخانه و قاپی‌های متعدد و حوض‌های بزرگ و حصار و خندق بوده‌است. این قلعه دارای 2 در بزرگ است و در سمت شمال و شمال شرقی آن خندقی وجود دارد که در جنوب به نهر داریون منتهی می‌شود.

این قلعه جزء قلعه‌های چند وجهی است و به شکل بیضی بنا شده و در زمان‌های مختلف بازسازی و تعمیر شده است.

دسترسی محلی قلعه سلاسل
قلعه سلاسل در استان خوزستان و در شمال‌غربی شهرستان شوشتر در کنار رودخانه شطیط قرار دارد.

منبع : تفرج نامه

قلعه جلال الدین جاجرم

قلعه جلال الدین شهرستان جاجرم مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است که در سده های 7-6 هجری ساخته شده است. این قلعه یکی از برجسته ترین قلعه های نظامی خراسان شمالی محسوب می شود.

قلعه جلال الدین جاجرم

نظریات مختلفی در خصوص این که این قلعه متعلق به چه کسی می‌باشد، وجود دارد. عده‌ای این قلعه را به جلال‌الدین سلجوقی و عده‌ای آن را به جلال‌الدین، بنیان‌گذار سلسله جلالیه نسبت می‌دهند. اما نظریه‌ای که در حال حاضر مطمئن‌تر و محتمل‌تر از بقیه به نظر می‌رسد این است که قلعه جلال‌الدین یک قلعه نظامی است که مربوط به قرن هفتم هجری قمری می‌باشد و آن را به سلطان جلال‌الدین خوارزمشاه نسبت می‌دهند.

ویژگیهای قلعه جلال الدین
قلعه جلال‌الدین که از سنگ و آجر و گچ ساخته شده، بر روی تپه‌ای نسبتا مرتفع سنگی قرار گرفته است. قلعه با پلانی شش گوش، دارای شش برج مدور در اطراف است و در ورودی آن در ضلع جنوبی قرار دارد که در گذشته عمارتی نیز بالای در ورودی قرار داشته است. در ضلع جنوبی و سمت راست در ورودی این قلعه، راه پله‌ای جهت دسترسی به برج‌های نگهبانی قرار دارد و روزنه‌هایی در تمام طول دیوارهای اطراف و برج‌ها نیز ایجاد شده است. ارتفاع برج‌ها و دیوارهای آن حدود ۱۲ متر می‌باشد.

قلعه جلال الدین جاجرم

در پایین و ضلع جنوب غربی قلعه چشمه آب شیرینی وجود دارد که آن نیز موسوم به جلال‌الدین می‌باشد و آب آن به طرف جنوب شرق و به طرف جاجرم جریان دارد. این قلعه در گذشته دو یا سه طبقه بوده و گفته می‌شود که یک تونل یا راه زیرزمینی مخفی، این قلعه را به شهر جاجرم مربوط می‌ساخته است.

دسترسی محلی قلعه جلال الدین
در حدفاصل جاده گرمه به جاجرم، در فاصله پنج کیلومتری غرب شهرستان گرمه، در استان خراسان شمالی قرار گرفته است.

منبع : تفرجنامه