چشمه هفت رنگ: شگفتی طبیعت در دامنه‌های زاگرس

طبیعت، با خلق اثرهایی بی‌نظیر و شگفت‌انگیز، همواره انسان را به شگفتی و تحسین واداشته است. در میان تمامی نعمت‌هایی که طبیعت بر روی زمین پراکنده کرده است، آب به عنوان منبع حیات و عنصری کلیدی، نقش ویژه‌ای دارد. در ایران نیز، با وجود تنوع آب‌وهوایی و زمین‌شناسی، شاهد حضور چشمه‌ها و قنات‌هایی هستیم که هر یک داستانی از زیبایی‌ها و شگفتی‌های طبیعی را روایت می‌کنند. یکی از این شگفتی‌ها، "چشمه هفت رنگ" در دامنه‌های رشته‌کوه زاگرس است. این چشمه، با ظاهری منحصربه‌فرد و رنگ‌های متنوع، یکی از جاذبه‌های طبیعی و گردشگری مهم این منطقه به شمار می‌آید. در این مقاله، به بررسی ویژگی‌های جغرافیایی، زمین‌شناسی، اهمیت فرهنگی و گردشگری، و چالش‌های حفاظتی چشمه هفت رنگ می‌پردازیم.

جزیره کوشک

جزیره کوشک

جزیره تفریحی کوشک پشت سد شهید عباسپور واقع شده است که یکی از بزرگترین سدهای استان خوزستان است و بر روی رودخانه کارون بنا شده است. طبیعت بکر و زیبا همراه با درختان و چمن زارهای پر از گل و گیاه و چشم اندازی از دریاچه اطراف سد، مجاورت با رودخانه کارون و رشته کوه زاگرس، همه و همه باعث جذب گردشگران زیاد به این مکان دل انگیز شده است.

طراحی و معماری شهری در فضای کوشک کاملا برنامه‌ریزی شده و مدرن پیاده شده است. مسیرهای رفت و آمد در این فضای کوچک به صورت کارآمد احداث شده‌‌اند و سعی شده است تا فضای سبز آن در روند بهبود و ساخت بافت شهری آسیب نبیند.

دیوارهای سنگی متعددی در گوشه به گوشه کوشک ساخته شده که فضاهای ناهم‌سطح را از هم جدا می‌کنند. همچنین پلکان‌های سنگی در این جزیره به وفور دیده می‌شود که فضاهای مختلف را به هم متصل می‌کنند.

امکانات موجوددر جزیره کوشک
برای استراحت و تفریح گردشگران ویلاهای زیبا و اماکن اقامتی خاصی در این منطقه ایجاد شده است. هر ویلا دارای یک محوطه فضای سبز اختصاصی به نسبت بزرگ با درختکاری و گل کاری بسیار زیبا است که در این محوطه باربیکیو و تاب و آلاچیق هم برای راحتی بیشتر مهمانان تعبیه شده است. این ویلاها ۱، ۲ و ۳ خوابه هستند.

همچنین زمین فوتبال، سالن غذاخوری، سالن ورزشی و سایر امکانات تفریحی هم در این جزیره ساخته شده است.

در سالن‌های چندمنظوره جزیره تفریحی کوشک دوچرخه‌سواری، مینی‌فوتبال، بسکتبال، والیبال، تنیس روی میز و بسیاری تفریحات ورزشی قابل انجام دادن است. گردشگران همچنین در طبیعت زیبای این منطقه به دو و پیاده‌روی می‌روند و برخی دیگر هم به کوه‌نوردی و صخره‌نوردی در کوه‌های اطراف می‌پردازند.

دسترسی محلی جزیره کوشک
جزیره کوشک از توابع بخش آبژدان شهرستان اندیکا، در استان خوزستان است. برای رسیدن به این جزیره باید از جاده‌ی شهرستان مسجد سلیمان به سمت شهرستان اندیکا حرکت کرد. پس از رسیدن به اندیکا به سمت دریاچه سد شهید عباسپور رفت که جزیره‌ی کوشک در دل آن قرار دارد. از سد به سوی کوشک باید کمی قایق سواری کرد.
منبع: تفرج نامه

محله شاه آباد

محله شاه آباد

شاه آباد نام محله ایی است در خرم آباد که به ونیز ایران معروف است و چشمه مشهور شاه آباد در آنجا قرار دارد و از میان شهر عبور می کند. محله مطهری که در قدیم به شاه آباد معروف بود از محله‌های قدیمی شهر است.

در این محله عبور آب از کوچه‌ها فضایی شاعرانه را در ذهن تداعی می‌کند. پل‌های آهنی که روی رودخانه ساخته شده است تردد اهالی محله را به کوچه‌های دیگر آسان کرده است. بسیاری ازخانه‌های محله مطهری بافتی قدیمی و فرسوده دارند و کوچه‌ها متناسب با آن شرایط ساخته شده اند.

چشمه شاه آباد ۹۶۴ لیتر آب در ثانیه دارد. بخشی از آب این چشمه را برای تامین آب شرب خرم آباد استفاده می کنند و بقیه از داخل یک نهر زیبا و با صفا به شاه جو و گلال می ریزد. خرم آباد به خاطر وجود چشمه های زیادی که دارد مشهور به شهر چشمه هاست.

دسترسی محلی محله شاه آباد
محله شاه آباد در دل شهر و نزدیک مرکز شهر خرم آباد، در استان لرستان قرار دارد.

منبع: تفرج نامه

کاروانسرای زین الدین مهریز

کاروانسرای زین الدین مهریز

کاروانسرای زین الدین یا رباط زین الدین که از شاهکارهای معماری دوره صفویه محسوب می‌شود تنها کاروانسرای مدور ایران است. این کاروانسرا در سده دهم هجری به دستور زین‌الدین گنجعلی خان ریگ حکمران کرمان و به فرمان شاه عباس ساخته شده است.

معماری و ویژگیهای کاروانسرای زین الدین مهریز
کاروانسرای زین الدین از نظر معماری دارای اهمیت خاصی است و نمونه دیگری از آن به جز کاروانسرای بین کاشان و نطنز که ویران شده، وجود ندارد. این کاروانسرا از خارج مدور و از داخل دوازده ضلعی است و دارای 5 برج نیم دایره است که به دیواره 8 متری آن متصل‌اند. پس از سر در نسبتاً پهن ضلع جنوبی، هشتی و سپس صحن دوازده ضلعی قرار دارد.

در اطراف صحن، رواق‌های سکوداری وجود دارد و در انتهای هر رواق اتاق‌هایی مشابه دیده می‌شود. در طرفین هشتی ورودی و پشت اتاق‌ها، راهروهای وسیع و طولانی قرار دارد که اصطبل چهارپایان بود. فضای ضلع شمالی بنا- گویا شاه نشین- دارای سقفی بلند با کاربندی است.

از بارزترین مشخصه این بنا می‌توان به قرینه بودن شرق و غرب آن اشاره کرد و آب آن نیز از چشمه تأمین می‌شد که امروزه نیز وجود دارد. مصالح بنا از آجر است و در درون بنا عمدتاً از تزیینات آجر در نما استفاده شده که تابع طرح ۱۲ ضلعی حیاط یا صحن مرکزی آن است. قسمت شاه‌نشین در بدنه و سقف دارای اندود گچ و کاربندی است.

مرمت کاروانسرای زین الدین مهریز
کاروانسرای زین الدین از سوی سازمان جهانی یونسکو موفق به کسب جایزه ی بهترین مرمت، به دلیل احیا و ساماندهی با بهره‌گیری از مصالح سنتی، را در سال 2006 گردیده است. این کاروانسرا از سال 1380 تا سال 1382 مرمت و بازسازی آن به طول انجامید و پس از مرمت با حفظ اصالت محلی برای اقامت گردشگران مخصوصا از نوع خارجی در نظر گرفته شد.

دسترسی محلی کاروانسرای زین الدین
کاروانسرای زین الدین در 60 کیلومتری جاده یزد-کرمان، حدود 30 کیلومتر بعد از مهریز و در فاصله 500 متری از جاده قرار دارد.

منبع : سفرنامه

کاخ مروارید (کاخ شمس)

کاخ مروارید (کاخ شمس)

کاخ مروارید یا کاخ شمس در سال‌های ۱۳۴۵ تا ۱۳۴۷ با زیربنای ۲۵۰۰ متر برای اقامت شمس پهلوی، خواهر محمدرضا شاه پهلوی، ساخته شد. این بنا توسط وسلی پیترز و بنیاد فرانک لوید رایت به مبلغ یک میلیون دلار طراحی و ساخته شد. این کاخ اکنون در وضعیت نامناسبی قرار دارد.

معماری و ویژگیهای کاخ مروارید
سازه اصلی و طرح کاخ به شکل یک سفره‌ماهی است که صدفی آن را دربرگرفته است. همه فضاهای معماری در زیر سقفی با فرم حلزونی و با نورگیرهای گوناگون و به‌شکل دانه‌های مروارید اجرا شده است. در ضلع شمالی کاخ و در محوطهٔ بیرونی دریاچه نیز به‌شکل باله‌های سفره‌ماهی طراحی و اجرا شده است.

این بنا دربردارنده فضاهای گوناگونی از جمله تالار طلایی بار، دفتر مخصوص شمس، تالار پذیرایی، سالن سینما، سالن بیلیارد، استخر، آب‌نما، محل نگهداری پرندگان کمیاب، اتاق‌های خواب و غیره می‌باشد. یکی از مهمترین بخش‌های این کاخ اتاق صدف است که دارای تزئینات مختلفی بوده، بخصوص نمای بیرونی آن که بصورت حلزونی شکل ساخته شده است. در طراحی فضای بیرونی، دریاچه کوچکی از سه طرف کاخ را احاطه کرده و به زیبایی آن افزوده است.

معماری این اثر که بخشی از تاریخ معماری مدرن است، با تأثیر از شیوه فرانک لوید رایت از پرآوازه‌ترین معماران آمریکایی است که از سوی یکی از شاگردان ایرانی‌اش به نام عامری شکل گرفته است.

دسترسی محلی کاخ مروارید
کاخ مروارید در مهرشهر کرج،  بلوار امام خمینی (ارم)، در استان البرز قرار دارد.
منبع : سفرنامه